Dzień dobry!

Oparzenie i rodzaje oparzeń
Czym jest oparzenie?

Skóra to rodzaj płaszcza, który okrywa narządy wewnętrzne. Pełni ona szereg bardzo ważnych dla organizmu funkcji - m. in. zapobiega utracie płynów ustrojowych, odpowiada za utrzymanie prawidłowej temperatury ciała, a zawarta w niej melanina chroni w pewnym stopniu przed szkodliwym wpływem promieniowania UV. Oparzenie jest uszkodzeniem skóry, a w zależności od jego stopnia, może obejmować także głębiej położone tkanki lub narządy. Spowodowane jest działaniem różnego rodzaju energii - cieplnej, elektrycznej, chemicznej lub promieniowaniem słonecznym lub jonizującym. Rodzaj czynnika parzącego ma wpływ na stopień uszkodzenia tkanek, który zależy również od siły i czasu trwania urazu. Determinuje on również sposób postępowania z poszkodowanym.

Rodzaje oparzeń

Oparzenia cieplne - najczęściej spowodowane działaniem gorącej wody, parą wodną, ogniem, rozpalonym metalem, gorącym gazem lub tłuszczem.

Oparzenia elektryczne - są wynikiem bezpośredniego działania prądu nisko- lub wysokonapięciowego. Mogą być także spowodowane wyładowaniem atmosferycznym - mamy wtedy do czynienia z porażeniem piorunem.

Uderzenie pioruna w bezpośrednim sąsiedztwie człowieka może spowodować rozległe oparzenia w wyniku działania wysokiej temperatury. Może dojść również do oparzeń spowodowanych przez płonące ubranie.

Oparzenia chemiczne - są następstwem działania na tkanki stężonych kwasów i zasad (ługów) lub soli niektórych metali ciężkich. Oparzenia mogą przebiegać bezboleśnie, np. w przypadku oparzeń fenolem, lub powodować bardzo silne bóle, np. w przypadku skażeń kwasem fluorowodorowym.

Oparzenia słoneczne - spowodowane zbyt długą ekspozycją skóry na szkodliwe działanie promieniowania UVA i UVB.

Oparzenia popromienne - są następstwem promieniowania cząsteczkowego α lub β, promieniowania γ lub promieniowania rentgenowskiego. Cechą charakterystyczną tych oparzeń jest to, że ich objawy pojawiają się w czasie odległym od samego urazu.

Osobnym, a nie wymienionym wcześniej rodzajem oparzeń są oparzenia dróg oddechowych, które powinny być traktowane jak obrażenia stanowiące bezpośrednie zagrożenie życia!

Dym, gorąca para wodna, aerozole mogą uszkadzać bezpośrednio drogi oddechowe, powodując ich przekrwienie, obrzęk i narastającą niedrożność. Ponad to, powstający w czasie pożaru tlenek węgla (CO) i in. substancje chemiczne mogą, wchłaniając się w płucach, powodować zatrucie organizmu.

W opracowaniu powyższego tekstu skorzystano z:

1. Wczesne leczenie oparzeń, redakcja naukowa Jerzy Strużyna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006.
2. Encyklopedia zdrowia pod redakcją Witolda S. Gomułki i Wojciecha Rewerskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, wydanie piąte, Kraków 1997.
3. ABC oparzeń, wydanie pierwsze polskie pod redakcją Jacka Smereki, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2007.
4. Chirurgia - repetytorium, Wojciech Noszczyk, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009.
5. Chirurgia dla studentów stomatologii, Zbigniew Gruca, Zdzisław Wajda, Marek Dobosz, Wydawnictwo AMG 2003.

Opracowała mgr Katarzyna Głazowska