Choroba oparzeniowa
Czym jest choroba oparzeniowa?
Chorobą oparzeniową określa się zmiany miejscowe i ogólne spowodowane raną oparzeniową, która często ulega zakażaniu, czego następstwem może być zespół uogólnionej reakcji zapalnej (SIRS) oraz zaburzenia metabolizmu.Choroba oparzeniowa rozwija się typowo jedynie w przypadku oparzeń ciężkich i przebiega w trzech okresach:
- Wstrząsu (pierwsze 2 -3 doby).
- Katabolizmu (od kilku dni do kilku tygodni).
- Anabolizmu (ponad 4 tygodnie).
Wstrząs oparzeniowy - jest spowodowany gwałtownie zwiększoną przepuszczalnością naczyń włosowatych, która prowadzi do utraty płynów przez ranę oparzeniową oraz gromadzeniu się płynu pod strupem w postaci obrzęku. Dodatkowo powstają obrzęki w tkankach zdrowych. W wyniku wstrząsu dochodzi do zmniejszenia krwi krążącej, niedotlenienia tkanek, upośledzenia krążenia w wątrobie i nerkach, zmniejszenia możliwości obronnych organizmu oraz zwiększenia podatności na zakażenia.
Okres katabolizmu - charakteryzuje się głębokimi zaburzeniami metabolicznymi. Chory gorączkuje, chudnie, nie ma apetytu, pojawia się niedokrwistość oraz zaburzenia czynności narządów wewnętrznych. Zwykle dołącza się zakażenie i ropienie ran oparzeniowych. Okres katabolizmu można skrócić, wycinając ranę oparzeniową.
Okres anabolizmu - jeśli właściwe leczenie nie doprowadzi do zagojenia ran, dochodzi do postępującego wyniszczenia, uporczywej niedokrwistości i narastających zaburzeń czynności narządów wewnętrznych. Zaburzenia te mogą prowadzić do śmierci.
UWAGA, UWAGA, UWAGA!!!
Hospitalizowany powinien być każdy oparzony, spełniający poniższe kryteria:- Dziecko poniżej 1 roku życia.
- Poszkodowany z oparzeniem średnim lub ciężkim.
- Poszkodowany z oparzeniem lekkim, ale obejmującym obwód kończyny.
- Poszkodowany z oparzeniem twarzy, szyi, dołów pachowych i podkolanowych, krocza, stóp i rąk.
- Poszkodowany ze specjalnymi rodzajami oparzeń:
• elektrycznymi;
• chemicznymi;
• wziewnymi.
Poradnik
Jak pomóc przy oparzeniach?
- Oparzenie i rodzaje oparzeń
- Głębokość oparzenia
- Ocena powierzchni oparzeń
- Ocena ciężkości oparzeń
- Pierwsza pomoc
- Leczenie
W opracowaniu powyższego tekstu skorzystano z:
1. Wczesne leczenie oparzeń, redakcja naukowa Jerzy Strużyna, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006.
2. Encyklopedia zdrowia pod redakcją Witolda S. Gomułki i Wojciecha Rewerskiego, Wydawnictwo Naukowe PWN, wydanie piąte, Kraków 1997.
3. ABC oparzeń, wydanie pierwsze polskie pod redakcją Jacka Smereki, Górnicki Wydawnictwo Medyczne, Wrocław 2007.
4. Chirurgia - repetytorium, Wojciech Noszczyk, Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2009.
5. Chirurgia dla studentów stomatologii, Zbigniew Gruca, Zdzisław Wajda, Marek Dobosz, Wydawnictwo AMG 2003.
